We moeten terug naar de tijd van de Gouden Eeuw, vindt hij. Want dat was de meest creatieve tijd van ons land tot nu toe. Daartoe moeten we creatieven uit broeiplekken slepen en verspreiden over lege ruimtes van bedrijven, organisaties en instellingen. Harry Puts, oprichter van onder meer reclamebureau Only, tegenwoordig autonoom creatief strateeg en creatief eindverantwoordelijk bij de denktank van de internationale reclameopleiding Hallo©: “Duurzaamheid is de grootste aanjager van creativiteit.”
“Creativiteit is een deur zien waar anderen een muur waarnemen. Wat ik daarmee bedoel: creativiteit gaat om mogelijkheden en niet beperkingen. Het gaat om het zien van nieuwe kansen. Daarbij maakt creativiteit ook letterlijk dingen open. Je ziet erdoor kansen die anderen niet opmerken. Dan maakt het niet uit of je werkt bij een reclamebureau, bij een energiebedrijf of in de zorg. Creatieven zijn bruggenbouwers, ze leggen verbindingen tussen disciplines, werelden en vakgebieden. Ze zien mogelijkheden die anderen uit die discipline of dat vakgebied niet zien. In plaats van een glas water, zien zij een bad voor vogels.”
Conventies
“Creativiteit gaat over het loslaten van bestaande conventies. Als je je daaraan vasthoudt, doe je hetzelfde wat anderen doen. Dat zie je het duidelijkst bij kunstenaars die letterlijk stijlbreuken hebben veroorzaakt. Picasso, Piranesi, Manet, Van Gogh, ze hadden schijt aan geldende regels in de kunst. Ze zeiden: ‘Ik zie het zo, dus schilder ik het zo.’ Iedereen zag een fietsstuur en een zadel. Picasso zag in de twee een schedel van een stier, een jachttrofee. Conventies zijn een belemmering van creativiteit. Als je dus echt wilt innoveren, moet je de regels op z’n kop zetten.”
Irrigatie en inpoldering
“O ja, zeker. Creativiteit zit geworteld in ons land, meer dan in welk ander land dan ook. Dat komt door onze ligging. We wonen onder de zeespiegel. Als je altijd natte voeten hebt, verzin je iets waardoor je droge voeten krijgt. Dat is de kern van de creativiteit in ons land. Ieder normaal mens gaat niet in een delta-achtig moeras wonen, wij gingen dijken bouwen en deden dat wel. Heel ons landschap zit vol met inventiviteit en creativiteit om letterlijk ons hoofd boven water te houden. We hebben technieken om de loop van het water te voorspellen, dan wel te dwingen. We kunnen ingrijpen bij regen, dichtslibben of droogte. En omdat wij altijd druk met irrigatie, bebouwing, inpoldering en afdamming bezig zijn, nam onze landbouw een hoge vlucht. Zonder creativiteit had ons land niet bestaan.”
Duurzaam
“Milieu en duurzaamheid zie ik als de grootste aanjagers van creativiteit. Van productontwikkeling tot marketing: het betekent dat het ineens allemaal anders moet, en dat zal een flinke klap geven, vooral in de communicatiehoek. Daarin draait het immers vooral om tijdelijk en dat staat haaks op duurzaamheid. Ik ken geen bureau dat zich bezighoudt met hoe ze het communicatieproces kunnen verduurzamen. Ze blijven grijpen naar bestaande dingen. Naar spotjes geschoten op locaties waarvoor ze vaak de hele wereld moeten overvliegen, met sets waar elke dag heel veel eten wordt weggegooid, en dan gaan die films ook nog eens meerdere malen de wereld rond om te worden bewerkt enzovoorts. Al die verspilde energie. Een goed onderscheidend verhaal verspreiden door middel van mond-tot-mond is een duurzamer vorm van communicatie.
Ravensburger
“We moeten mensen leren creatief te denken, te kijken en te doen, en dat begint natuurlijk bij scholing. Kinderen worden in ons land niet opgeleid naar eigenheid, maar naar middelmaat. De beste van de klas, dat mag niet meer. Leerlingen krijgen op de lagere school geen punten, maar een beoordeling verwoordt in matig, slecht of goed, hoezo goed, dat is toch geen motivatie om dingen beter te doen. Creativiteit is geen middelmaat, dan krijg je Schilderen met Ravensburger en zul je nimmer uitgroeien tot een Van Gogh. Een goed ontwerp maakt zich los van al het andere. Bij Blokker ligt de middelmaat.”
Belastingkantoor
“Ook gek: creatieven worden altijd bij elkaar in een gebouw gestopt. Fout. Je moet die niet onder één dak zetten, dan doen ze niks anders dan elkaar de hele dag om de schouders slaan en zeggen hoe creatief ze wel niet zijn. Verspreid creatieven over een belastingkantoor, bankgebouw of zorginstelling. Elk bedrijf of organisatie heeft wel honderd vierkante meter over. Laat ze die ruimte gratis gebruiken. Als tegenprestatie moeten ze boel wakker houden en de board voeden. Met het stellen van goede vragen en dingen maken die ze bij dat bedrijf of die organisatie zelf niet zien.”
Gouden Eeuw
“We moeten terug naar de geest van de Gouden Eeuw. Dat was de meest creatieve tijd van ons land tot nu toe. In de schilderkunst, architectuur, noem maar op. Als Rembrandt en Vermeer alleen over licht en kleuren hadden gesproken, had niemand het vandaag over hen gehad, ze deden het. Zoals Jacob van Campen het Paleis op de Dam bouwde, toen het grootste niet-religieuze gebouw in de bekende wereld, echt een wereldwonder. Met een houten bootje alle wereldzeeën bevaren en handel doen met Japan. Denken en doen. De mouwen opstropen en aan de slag.”
Wat een verademing door deze bril te durven kijken. Inderdaad zitten we vastgeroest in vaste patronen en ideeën.
françoise cammaert, 23/09/2009 om 7:21 pmMijn lijfspreuk: Fantasie is dat stukje mens dat het meest aan het goddelijke grenst…(maw een mens KAN creëren)
Vandaag in de auto dacht ik nog….raar eigenlijk dat we ons nog steeds op draaiende wielen voortbewegen. De wrijving met het wegdek is maximaal…daardoor ontsnapt energie. Warmte en vertraging door wrijving en luchtverplaatsing. Ook ontstaat een naar bijproduct: fijnstof. Kijken we naar de natuur dan zien we dat het raakvlak met de ondergrond steeds meer wordt verkleind bij versnelling en er ontstaat een zweefmoment ….(rennende kip, gallopperend paard, rennend luipaard.
Waarom wordt deze vorm van voortbewegen niet eens beter geanaliseerd?
Milieu en duurzaamheid als grootste aanjagers van creativiteit. Klinkt goed. Ben benieuwd hoe de heer Puts dat werkelijk voor zich ziet, en hoe hij de relatie van deze uitdaging met onderwijs ziet. Helaas valt er vanuit deze post niet door te klikken naar het interview, dus ik surf weer verder. Overigens vind ik het persoonlijk niet handig om 3 discussies in een post te proppen. Zou ze eerder uit elkaar trekken, dat vergemakkelijkt de discussie aanzienlijk is mijn ervaring.
Mvg. Krispijn Beek
Krispijn Beek, 23/09/2009 om 8:33 pmlid projectteam innovatie 2.0; duurzaamheidscoördinator bij het Ministerie van Economische Zaken
De eerste generatie mileuvrienden was de protestgeneratie. Zij hebben ongelooflijk veel gedaan om het thema milieu op de agenda’s te krijgen. Hun boodschap (1) was toch dat we met zijn allen wat kalmer aan moeten doen. Maar ja, van minder verkopen is nog nooit iemand rijk geworden.
Het huizige buzz-word is “Duurzaamheid”, een povere vertaling van het Engelse “Sustainable”. Duurzaamheid gaat over doen wat je deed, maar met minder schade aan het milieu (2). Duurzaamheid gaat dus over meer welvaart en welzijn, dmv nieuwere producten. Dat klinkt een stuk aangenamer en is commercieel ook interessant. De creatieve industrie zou bij uitstek via boodschap (2) boodschap (1) kunnen verpakken.
Ardo de Graaf, 24/09/2009 om 10:20 amHoe krijg je het voor elkaar dat je een rigide organisatie laat kiezen voor het in huis halen van creativiteit? Als je dit voor elkaar krijgt mag je van mij de Nobelprijs van de Creativiteit krijgen.
Na de “Age Of Stupid” te hebben gezien ben ik mij af gaan vragen hoe ik mijn creativiteit ik kan zetten voor de duurzaamheid.
De vrijdenkende geest zegt alles kan en alles mag zodra je de beperking weet te omzeilen.
rOn BerKHouT, 24/09/2009 om 8:39 pmMomenteel organiseer ik een onderwijscongres voor 600 docenten van lagere scholen. Het zijn met name een aantal scholen in probleemwijken. Daar is creativiteit natuurlijk helemaal de oplossing voor vele vraagstukken. Maar hoe maak je van kinderen vrije denkers en hoe maak je van onderwijzers vrije denkers? Eigenlijk zijn kinderen altijd vrije denkers tot ze worden geconditioneerd (wat al bij de geboorte begint) maar ze zijn nog kneedbaar. Ik zou willen kijken of je (Harry) een bijdrage aan de dag zou kunnen leveren. Wellicht even contact?
Marijke Plas, 24/09/2009 om 9:41 pmGisteren mocht ik aanwezig zijn bij http://www.designlondon.net/content.php?c=87, zeer inspirerend en verhelderend. Feeding The World; the Ultimate Design Challenge. Let op de kapitalen. Kernboodschap: het probleem zit het in het maken van keuzes, niet de productie van voedsel, dat lukt wel. Nu, en ook over 10 jaar of meer. Maar als we vlees willen blijven eten, en de helft van ons eten wegkeilen (US) dan hebben we daarvoor het regenwoud nodig. Hoe kan je design inzetten bij deze denkslag?
Gerbrand Bas, 24/09/2009 om 10:10 pmHarry, zeer goed verhaal, het zet mij aan het denken, en dat is ook een vorm van beweging (creatie).
Herman Meines, 24/09/2009 om 10:57 pmAllereerst vind ik creativiteit, inventiviteit en innovatie bevorderen een goed uitgangspunt bij alle leeftijden en lagen van de bevolking. Op onderwijsgebied wordt te weinig gedaan om gestructureerd inventief denken te bevorderen. 90% van innovaties zijn sterk voorspelbaar maar dan moet je wel de trends en wetmatigheden kunnen zien die aan de voorspelbaarheid ten grondslag liggen. Het eenzijdige beeld van creativiteit (out of the box”Osborn”) denken is een typisch westerse benadering. Technieken uit Rusland en Israel (TRIZ, ARIZ en SIT)” (Where is the box?)” zijn veel efficienter en productiever om tot nieuwe innovaties te komen. Als deze methoden samen dus worden onderwezen zul je zien dat gestructureerd inventief Denken niet zo zeer creativiteit vereist maar dat de wetmatigheden van innovaties sterk afhankelijk zijn van eenvoudige gestructureerde stappen. Binnen Nederland is een werkgroep bezig om een onderwijsprogramma ”TRIZ for Kids” te stimuleren, ik hoop dat de creatieve sector over een aantal jaren van deze kids de vruchten kan gaan plukken.
De heer Puts wil “creatieven uit broeiplekken slepen en verspreiden”, maar dan wil hij ze toch weer bij elkaar zetten binnen het kantoor van de belastingdienst, met als taak de “boel wakker houden en de board voeden.” Volgens mij moet je nog verder gaan met verspreiden. Geef een creatief denker een werkplek tegenover de belastingambtenaar. Benoem binnen de board van directors iemand met een creatieve achtergrond. M.a.w. maak creativiteit onderdeel maken van je HR-beleid.
Robin K, 30/09/2009 om 1:28 pmCreativiteit ontstaat naar mijn mening vaak als de huidige vorm van overleven niet meer voldoet (om wat voor reden dan ook), er moet een reden zijn om ‘bewust’ (dan wel onbewust) nieuwe wegen te kiezen.
In dit geval is de reden duurzaamheid omdat het nodig is om deze planeet (langer) te laten overleven, en dus ook ‘ons’.
Het had ook iets anders (globaals) kunnen zijn.
Het andere pad verkiezen boven het ‘gewone’ vereist veel moed.
(zonder direct duidelijk probleem)
Met name omdat sociaal gezien het veiliger is ‘met de meute’ mee te lopen.
Het zou mooi zijn als we buiten alleen ‘als het nodig is’ ook durfden te ontdekken. (De schoonheid van ontdekken zouden leren)Ik ben het eens met het feit dat het mooiste zou zijn als dit een van kinds-af-aan proces is.
Zoals we nu gewend zijn wat normaal is en niet
is kans op afstoting aanwezig als men ‘creatievelingen’ in de gewone wereld zet. Zoals een belastingkantoor. Het is belangrijk dat de creatieveling serieus genomen wordt, ook al loopt hij of zij niet binnen de gewenste paden (En heeft hij of zij geen opleiding heeft die mensen behoren te hebben die bij de belastingdienst werken.)
De wereld om de creatief heen bekijkt hem of haar vanuit rechtere, andere, ogen.
Hoe de creatief in het bedrijf neergezet wordt is een punt om over na te denken. (misschien wel het belangrijkst)
Het is moeilijk een goed proces te starten zonder goed begin.
Het zou jammer zijn als het vervolgproces na het begin zich eerst moet bezighouden met het rechttrekken van een scheef begin.
(verloren tijd)
Hoe trigger je de omgeving/werknemers z.s.m. na start om mee te doen. Want zonder meewerking van omgeving is er weinig draagvlak voor vernieuwing.Veel tegengas.
Wat dacht je van botsende ego’s van hoogopgeleiden.
mieke boogert, 05/02/2010 om 9:19 amHet is best moeilijk als iemand komt ‘binnenwaaien’ zonder alle vaktermen te kennen en jaren gestudeerd te hebben in de vakrichting, die het dan allemaal eens gaat vertellen.
Een mooie uitdaging om eerst daar een nieuwe creatieve deur voor te vinden. :-)