Met Layar heeft ons land na TomTom na jaren eindelijk weer een high tech-hit in huis. Het internationale bedrijfsleven volgt dan ook nauwlettend de vele internet start-ups in Nederland. Claire Boonstra, co-founder van Layar: “Bestuurders zouden veel effectiever kunnen zijn als ze niet per se zelf alle initiatieven proberen te creëeren.”
Claire Boonstra: “Amsterdam heeft alles in zich om uit te groeien tot de nieuwe ‘Silicon Valley’ – alleen moeten we het natuurlijk niet zo noemen. Er zitten in onze hoofdstad tal van bedrijven waarop internationaal wordt gelet waaronder eBuddy, Mobypicture en Nimbuzz, en dat zorgt ervoor dat ze in het buitenland nog meer volgen wat hier allemaal gebeurt.” Ook heb je in Amsterdam Picnic en eDay, wordt er een Amsterdamse versie van TED georganiseerd en bestaat al een aantal jaren Mobile Monday dat telkens weer internationaal gerenommeerde sprekers trekt. Boonstra: “We horen regelmatig: hoe krijgen jullie dat voor elkaar. Ja, hoe doe je dat, we hebben een grote online community in Amsterdam. Nederland heeft Twitter snel en groots heeft opgepikt. Ook wij zaten daar bovenop. De twitteraars van het eerste uur zitten nu op sleutelposities in de Nederlandse internetwereld. We weten dan ook precies wat waar plaats vindt.”
Hub
De interesse voor Amsterdam als high tech stad komt op een goed moment, weet Boonstra. “We doen zaken met veel grote internationale bedrijven. Je ziet een wegtrekkende beweging uit Silicon Valley, meer gericht op Europa.” Niet vreemd, want op mobiel gebied loopt de VS achter op het Europees continent. “Komt doordat netwerken in de Verenigde Staten anders zijn georganiseerd. Voor de rest gaat de Amerikaanse protectionistische instelling van de laatste jaren het land steeds meer dwars zitten. Daarbij zijn we in Europa gewend verder te kijken dan onze eigen neus lang is, en grenzen over te steken, met name Nederlanders. Onze taal bestrijkt ook geen groot gebied en dat zorgt ervoor dat we makkelijk Engels spreken. Ook liggen we overal vlakbij en staan we van oudsher bekend als hub.”
Augmented reality
Even kort over Layar. Dat is een internettoepassing voor mobiele telefoons. Richt de camera van een 06’je op bijvoorbeeld een gracht in Amsterdam en dan krijg je via huizensite Funda te zien welke woningen daar voor welke prijs te koop staan. Andere mogelijkheden: ING vertelt je waar de dichtstbijzijnde geldautomaat staat, Mazda waar een dealer zit, Twitter welke tweets er in de buurt geplaatst zijn enzovoorts. De informatie lees je over het beeld van de camera heen op het scherm. Aldus krijgt je omgeving een extra laagje, augmented reality in webjargon, in het Nederlands te vertalen als ‘verrijkte realiteit’. En daarmee had Layar een primeur waarover niet alleen de wereldwijde ICT-weblogs maar ook de internationale massapers niet uitgeschreven raakte. Aanvragen volgden vanuit de hele wereld en Layar was top of mind. Made in Holland, je zou het bijna vergeten.
Cross-over team
Boonstra is nuchter over het succes. Timing is alles, zegt zij, en een hele grote portie geluk (“wat we natuurlijk wel afdwingen”). Het was wellicht geen toeval dat de drie oprichters elkaar leerden kennen via Mobile Monday, een community die tweemaandelijks events organiseert over ontwikkelingen binnen mobiele internettechnologie. “Een heleboel dingen kwamen dus bij elkaar: de markt was klaar was voor augmented reality en consumenten waren klaar met “push”, reclameboodschappen die je alsmaar ongevraagd om je oren krijgt, en wij vulden elkaar aan. Samen voelen we denk ik heel goed aan wat er in de markt speelt, we varen volledig op onze intuitie”, aldus Boonstra die afstudeerde als civiel ingenieur. Nadien werkte zij bij Talpa Digital, KPN en enkele jaren bij Unilever waar zij het hardcore marketingvak leerde. Mede-oprichter Raimo van der Klein heeft een retail opleiding en veel ervaring opgedaan bij KPN en Nokia. Maarten Lens-FitzGerald leeft internet; hij was al betrokken bij een van de eerste internetinitiatieven van ons land, XX Link. “We zijn een echt cross-over team en delen een passie voor innovatieve nieuwe media, want ja, daarin deden we allemaal al. Zo hebben we elkaar ook ontmoet.”
Supplementen
Dat cross-over is misschien wel de basis van hun succes, los van dat geloof in intuitie en timing. Bij Talpa Digital dachten ze evenzo in multifunctionele teams en dat werkte ook, vertelt Boonstra. “Daar werden mensen aangenomen en bij elkaar gezet op basis van zowel competenties als karakter. Binnen een team moest je elkaar aanvullen. Senioriteit en hiërarchie bestond nauwelijk. Een stagiair die alles over gaming wist, mocht alle presentaties over dat onderwerp doen, en zo was iedereen verantwoordelijk voor zijn eigen gebied.” Zet dus mensen bij elkaar die supplementair zijn, qua competenties en persoonlijkheid, maakt niet uit wat hun achtergrond is. Al die verschillende inzichten en oorspronkelijke persoonlijkheden, dat is een goede voedingsbodem voor creativiteit. Maar voor veel bedrijven is dat nog een ver-van-mijn-bed show. Boonstra: “Een corporate HRM-officer neemt vooral sollicitanten aan die passen bij zijn aard of die hij kan kneden naar het profiel dat hij heeft bedacht. Hij kijkt weinig naar competenties, passies en oorspronkelijkheid, en dat is de dood in de pot voor elke vorm van creativiteit binnen een bedrijf.”
Unilevers
Wat dat betreft verwacht zij weinig hoopvols uit de hoek van de corporates, de ‘Unilevers’ van deze wereld. Daar worden profielen van medewerkers gelegd tegen managementprogramma’s. Heb je op een punt een underscore, dan is dat direct je ‘ontwikkelpunt’. Met als doel dat je een generieke manager wordt. Boonstra: “Met creativiteit of inhoudelijke verdieping verdien je binnen een multinational als Unilever nauwelijks status. Die verkrijg je alleen als je nog meer manager wordt. Je hebt er dus geen andere uitweg als je daar carrière wilt maken, en dat is slecht voor de creativiteit en dus de business van het bedrijf. Want een organisatie kan alleen excelleren als je een paar gezonde gekken hebt, mensen die er qua ideeën echt uitschieten en het anders willen.” Maar wat gebeurt er bij de Unilevers; die onafhankelijke geesten raken er gefrustreerd. Ze voelen zich niet gewaardeerd en gaan weg, waardoor je alleen die generieke managers overhoudt. Daarbij is die corporate wereld ook enorm hiërarchisch. “Jonge mensen hebben er weinig in te brengen. Je moet eerst meedoen, wordt in een kader gegoten en gekneed tot een generiek poppetje.”
Gevoel
Als mensen met aanvullende karakters en kennis bij elkaar komen, ja, dan ontstaat vanzelf creativiteit, meent Boonstra. Creativiteit is volgens haar ‘buiten bestaande structuren slimme verbanden kunnen zien en die op intuitie kunnen volgen’. En nogmaals: intuitie is daarbij erg belangrijk. “We hebben ook wel eens dingen gedaan die vanaf het begin niet lekker voelden, maar omdat we dachten ‘geen andere keus te hebben’ voerden we die toch uit. En ja, dat pakte altijd verkeerd uit. Als we iets deden dat wel okay voelde, klopte het en konden we helemaal los gaan.” Ja, wat dat is, mensen vinden het eng hun intuïtie te volgen en geven er de voorkeur aan alles op ratio te beredeneren. “We snappen alledrie hoe binnen ons eigen denkveld dingen werken en kunnen snel verbanden leggen. We doen het ook echt samen, vullen elkaar aan. We zijn allemaal ook gevoelmensen, kunnen goed communiceren, lezen en schrijven, en dat voelt heel veilig waardoor je snel kunt schakelen.”
Belastingdienst
Om ervoor te zorgen dat ons land in de internationale spotlights van de high-tech wereld blijft staan, moet wel aan een aantal voorwaarden worden voldaan. En daarbij kijkt Boonstra vooral pragmatisch. “De overheid kan goede initiatieven veel meer stimuleren.” Zij wijst op subsidieregelingen. Voor investeringen kun je putten uit verschillende subsidies, maar hoe je die moet aanvragen, dat is wel zo ontoegankelijk. Het kost ook veel te veel tijd en energie om daar achteraan te gaan. “Je aanvraag moet langs een zware commissie en dat alles kan zo maar een paar jaar duren, en dan ziet onze wereld er alweer zo anders uit. Wij kunnen maximaal drie maanden vooruit denken.” Ook bij de Belastingdienst moeten ze het leven van ondernemers gemakkelijker maken. Alles gaat daar nog per fax of per post. E-mail bestaat bij de Belastingdienst niet. ‘Dat is niet te beveiligen mevrouw’, hoorde Boonstra laatst. “Wat een onzin, hoe doen banken dat dan? Daar kan ik iedereen mailen.”
Fiber to the home
Nog meer pragmatiek om het leven van creatieve ondernemers te plezieren: winkelopeningstijden. “Waarom zijn winkels open op hetzelfde moment dat heel Nederland op kantoor zit?” Verder: goede kinderopvang (“ondanks een aanvraag ver van tevoren konden we maximaal voor twee dagen een creche krijgen”). En waarom is een man in veel bedrijven nog een “mietje” als hij eens per week een pappadag heeft, terwijl al die moderne mannen die graag willen. En belangrijk blijft een goede internet-infrastructuur. “We hebben een redelijk goede breedbandpenetratie, vooral in vergelijking met ons omringende landen. Maar we moeten daar wel een voorsprong blijven behouden. Dus fiber to the home voor iedereen. Houdt de prijzen laag, dat zou ook enorm helpen.” Nog een overheidstip, voor zowel landelijk, regionaal als gemeentelijk niveau: “Bestuurders zouden veel effectiever kunnen zijn als ze niet per se alle initiatieven zelf willen proberen te creëeren; ze zijn immers nou eenmaal niet van nature creatief of ondernemend. Graag wel: als zo’n creatief initiatief is ontstaan, doe er dan alles aan om het te belonen en in de spotlights te zetten! Plaats het op je websites, vereer het met een bezoek, draag het uit.” Dus stop niet alle tijd en energie in het verwezenlijken van ‘digitale hubs’. Tegen de tijd dat daarvoor de plannen klaar liggen, is het momentum allang weg. Liever: pak het op, en ondersteun het zodra het ontstaat.”
Koppelen
Amsterdam dus als een soort nieuwe Silicon Valley, het kan. Mits aan al die voorwaarden wordt voldaan. Boonstra: “We kunnen met name veel betekenen op het gebied van services. Zoover, eBuddy, Mobypicture: al die bedrijven zijn een goed voorbeeld van hoe je op een slimme manier technieken combineert. Dat slim koppelen, dat zit heel erg in ons.”
